"Meeverende keermuur vangt superstorm op"

29-05-2009

Via Leeuwarder Courant, door Marscha van der Vlies

Komt die huizenhoge golf tjidens die superstorm van eens in de vierduizend jaar ooit, dan rolt hij in Harlingen rechtstreeks tegen een meeverende keermuur. Het laatste stukje Nederlandse kust raakt langzaam op deltahoogte.

Harlingen - Met storm staan ze er. Filmploegen, mensenmassa's en dijkopzichters trotseren het noodweer om in Harlingen te kijken hoe de zeeewering zich houdt bij 3,20 meter boven NAP. Eind 2010 behoren deze belevenissen tot het verleden. Ook in Harlingen moet dan de kustverdediging op deltahoogte zijn. Wetterskip Fryslan, Prorail en de aannemerscombinatie Van den Herik en Jansma werken momenteel aan het op hoogte brengen van de Harlinger keermuur.

Dit heeft heel wat voeten in de aarde. De oude muur van 5,50 meter verplaatsen de werkers zodanig dat het spoor en het treinstation achter de nieuwe keermuur komen te liggen. En dit klinkt simpeler dan het is. 
Het team stuit tijdens het werk namelijk op de fundamenten van het vijftiende-eeuwse blokhuis. Dit is het vestingwerk dat Albrech van Saksen in 1499 in het Havenkwartier liet bouwen. "Wy wisten hjir fan", zegt toezichthouder Doede van Berkum van Wetterskip Fryslan. "It is no allinnich de fraach op wat plakken wij troch it fundemint hinne, boarje moatte." Deze en volgende week onderzoeken archeologen en de aannemer naar de beste locaties. 

De keermuur en de ankers van de damwand aan de Nieuwe Willemskade gaan dwars door de laatmiddeleeuwse fundamentresten heen. De fundering van de keermuur komt in een sleuf, die 15 meter de zuidwestelijke hoek van de voormalige vesting doorklieft. 
De damwand die het water in de Nieuwe Willemshaven tegenhoudt, is verankerd met stalen buizen die 40 meter diagonaal in de grond worden gezet. Deze kruisen ook de restanten die iets meer in oostelijke richting liggen. Bij proeven op een diepte van een halve meter onder NAP haalde een graafmachine al een flinke kloostermop omhoog. 

Als de keermuur van 6,75 meter er staat, is Harlingen beschermd tegen de superstorm die eens in de vierduizend jaar kan voorkomen. Die hoge golf rolt dan rechtstreeks tegen de beweegbare muur aan. "Dy kreften binne sa grut dat it materiaal net stiif en star weze kin. Dit moatst gewoan wat melbewege litte", legt Van Berkum uit. Onder de muur zit een scharnier die het loodzware betonnen gevaarte iets doet meegeven, mocht een supergolf richting Harlingen rollen.
Door het werk valt een van de favorieten wandelrondjes van vele Harlingers tijdelijk in het water. "Mar se krije der in prachtige promenade foar werom", weet Van Berkum. De met grijs basalt opgemetselde muur krijgt roestvrijstalen leuningen, en alles wordt verlicht met ledlampen. "Dat wurdt romantysk kuierjen yn Harns."

Tijdens de landelijke Dag van de Bouw, op zaterdag 6 juni, kunnen geinteresseerden een kijkje nemen achter de schermen van het bouwwerk.